Yüksek Mahkeme’den Netanyahu’ya fren: Başsavcı misyondan alınamadı

The Times of Israel gazetesinin haberine nazaran, Yüksek Mahkeme, Başsavcı Miara’nın vazifeden alınmasına karşı yapılan itirazlar hakkındaki kararını verene kadar, kararın yürürlüğe girmeyeceğini teyit etti.

Yüksek Mahkeme, Başsavcının hükümetin uygulamalarına ait verdiği talimatların hala yasal olarak bağlayıcı nitelikte olduğunu hatırlattı.

İsrail hükümeti, uzun müddettir görüş ayrılığı yaşadığı yargının en üst seviye isimlerinden biri olan Başsavcı Miara’yı misyondan almaya çalışıyor. İsrail’de Başsavcı tıpkı vakitte hükümetin hukuk denetçisi niteliğinde misyon yapıyor ve yürütmenin aldığı kararların kanunlara uygunluğunu denetliyor.

İsrail hükümeti, yaptığı yasal düzenlemelerle Başsavcı’yı atamaktan sorumlu yargı mensuplarından oluşan komiteyi, bakanlardan oluşan bir komiteyle değiştirmiş ve Başsavcı’nın misyondan alınması için düğmeye basmıştı. Başsavcı Miara ise hükümetin aldığı kararların hukuksuz olduğunu savunuyor.

BAŞSAVCI VAZİFESİNE DEVAM EDECEK

İsrail Başsavcısı Gali Baharav-Miara ise kabinenin kendisini vazifeden alma kararını “yasa dışı” olarak nitelendirerek misyonunu sürdürmeye devam edeceğini duyurdu.

Üst seviye yargı mensuplarına yazdığı mektupta, hükümetin vazifesini sonlandırma kararının yasaya karşıt olduğunu vurgulayan Başsavcı Miara, “Hükümetin siyasetlerini maddelere uygun formda ilerletmesine, kanunları eşit halde uygulamasına ve hukukun üstünlüğünü müdafaasına yardımcı olmaya devam edeceğiz” sözlerini kullandı.

İsrail Başsavcısı Gali Baharav-Miara’nın misyondan alınmasına ait öneriyi kabineye sunan Adalet Bakanı Yariv Levin ise hükümetin Miara’yla çalışmak istemediğini belirtti.

Levin, Miara’ya gönderdiği mektupta, “Size güvenmeyen ve sizinle tesirli bir şekilde iş birliği yapamayan bir hükümete zorla girmeye çalışmaktan kaçınmanız yerinde olur” sözüne yer verdi.

Aşırı sağcı İletişim Bakanı Shlomo Karhi ise X hesabından yaptığı paylaşımda, Yüksek Mahkeme’nin Başsavcının misyondan alınmasını donduran kararını tanımadığını duyurdu.

Başsavcı Miara’nın bundan sonra bakanlığında istenmeyen kişi ilan edildiğini belirten Karhi, hükümetin de tıpkı tavrı takınması gerektiğini savundu.

Bakan Karhi, “Derhal yerine bir diğeri atanmalı! Maddelere uyuyoruz. Yüksek Mahkeme’ye ‘hayır’ diyoruz” sözlerini kullandı.

NE OLMUŞTU?

İsrail’de, 7 Ekim 2023’teki ataklara kadar, Netanyahu’nun iktidara geldiği 2023 boyunca bir numaralı gündem, hükümetin tartışmalı yargı düzenlemesiydi.

Netanyahu hükümetinin, bir dizi kanunla Başsavcı ve Yüksek Mahkeme’nin yürütme üzerindeki yetkilerinin kısıtlanacağı, iktidarın yargıç atamalarında kelam sahibi olmasının sağlanacağı tartışmalı “yargı paketi”, yıl boyunca sokak hareketleri, sivil itaatsizlik hareketleri, grevler, orduda bölünmeler üzere büyük yansılara neden olmuştu.

İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze’ye akınlarının başlamasının akabinde tartışmalı yargı düzenlemesi ertelenmişti.

İsrail Yüksek Mahkemesi, hükümetin, mahkemenin yetkilerini kısıtladığı ve Mecliste kabul ettiği kimi kanunları Ocak 2024’te “İsrail’in anayasası niteliğindeki temel kanunlara karşıt olduğu” gerekçesiyle bozmuştu.

Netanyahu hükümeti, son periyotta gerek Yüksek Mahkeme gerekse Başsavcı üzerinden ülkedeki yargı teşkilatını eleştiren açıklamalarına sürat vermiş, yargının yetkilerini kısıtlayacak adımlara yine başlama sinyali veriyor.