Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (Unicef) tarafından yapılan araştırma, dünyada birinci kere obez çocuk sayısının düşük kilolu çocuk sayısından fazla olduğunu ortaya koydu.
Beş ila 19 yaş ortasındaki her 10 şahıstan birinin – yaklaşık 188 milyon çocuk ve gencin – obeziteden etkilendiği düşünülüyor.
Araştırmacılar nedeninin, klâsik besinlerden nispeten ucuz ve yüksek kalorili çok işlenmiş besinlere yük veren beslenme biçiminin yaygınlaşması olduğunu düşünüyor.
Unicef, hükümetleri çocukları sıhhatsiz besinlerden muhafazaya ve çok işlenmiş besin sanayisinin siyasi kararlara müdahale etmesini engellemeye çağırıyor.
AŞIRI KİLOLU VE YETERSİZ BESLENMİŞ
Sağlık uzmanları evvelden yetersiz beslenen çocuklardan kelam ettiklerinde, bu çoklukla düşük kilolu çocuklar olarak anlaşılırdı.
Artık bu geçerliliğini yitirdi – bu söz artık obezitenin çocukların sıhhati ve gelişimi üzerindeki tesirini de anlatıyor. Fakir ülkelerde bile bu artık bir kaygı kaynağı.
Çocuklar yaşlarına, cinsiyetlerine ve uzunluklarına nazaran sağlıklı bir kilodan değerli ölçüde daha ağır olduklarında çok kilolu olarak kabul ediliyor.
Obezite, önemli boyutta çok kilolu olma manasına geliyor ve ömrün ilerleyen periyotlarında tip-2 diyabet, kardiyovasküler hastalık ve birtakım kanser tipleri için daha yüksek risk taşımakla ilişkilendiriliyor.
Çocukluk periyodu boyunca, bol ölçüde meyve, zerzevat ve protein içeren yeterli beslenme, büyüme, bilişsel gelişim ve zihinsel sıhhat açısından hayati bir rol oynuyor.
Ancak birçok klâsik beslenme tipi, çoklukla şeker, nişasta, tuz, sıhhatsiz yağlar ve katkı unsurları bakımından yüksek olan çok işlenmiş besinlerle yer değiştirmekte.
Unicef İcra Yöneticisi Catherine Russell obezitenin yarattığı zorlukların hafife alınmaması gerektiğini söylüyor.
Russell, bunun çocukların sıhhatini ve gelişimini etkileyebileceğini ve bu “endişenin giderek arttığını” belirtiyor.
HER 10 BİREYDEN BİRİ ARTIK OBEZ
Aşırı zayıflık ve bodurluk biçiminde kendini gösterebilen yetersiz beslenme, düşük ve orta gelirli pek çok ülkedeki beş yaş altı çocuklarda kıymetli bir sorun olmaya devam ediyor.
Ancak Unicef’in 190’dan fazla ülkenin bilgilerinden yararlanarak hazırladığı son bilgiler, beş ila 19 yaş ortası düşük kilolu çocukların yaygınlığının 2000 yılından bu yana azalarak yaklaşık %13’ten %9,2’ye gerilediğini ortaya koydu.
Obezite oranları ise %3’ten %9,4’e yükseldi; bu da neredeyse her 10 çocuktan birinin obez olduğu manasına geliyor.
Obezleri de içeren çok kilolu çocukların sayısı da arttı; o denli ki artık okul çağındaki her beş çocuk ve ergenden biri çok kilolu.
Araştırmanın iddialarına nazaran, bu sayı dünya genelinde yaklaşık 391 milyon çocuk manasına geliyor.
Sahra altı Afrika ve Güney Asya hariç, dünyanın tüm bölgelerinde obezite artık düşük kilolu olmaktan daha yaygın.
Düşük kilolu çocuklar artık yetersiz beslenen çocukların çoğunluğunu oluşturmuyor
Çocuklar ve gençler ortasında en yüksek obezite oranları Niue (%38), Cook Adaları (%37) ve Nauru (%33) üzere birtakım Pasifik ada devletlerinde görülüyor.
Ancak birçok yüksek gelirli ülke de önemli bir obezite meselesiyle karşı karşıya. Şili’de beş ila 19 yaş ortası gençlerin %27’si, ABD’de %21’i ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde %21’i obez.
Unicef’ten Catherine Russell şunları söylüyor:
“Birçok ülkede yetersiz beslenmenin her iki tesirini de görüyoruz – bodurluk ve obezite.
“Bu, maksada yönelik müdahaleler gerektiriyor.
“Büyüme ve gelişimlerini desteklemek için her çocuğa besleyici ve uygun fiyatlı besin sağlanmalı.
“Ebeveynlerin ve bakıcıların çocukları için besleyici ve sağlıklı besinlere erişimini destekleyen siyasetlere ivedilikle muhtaçlığımız var.”
EYLEM ÇAĞRISI
Unicef, harekete geçmemenin sıhhat üzerindeki tesirlerinin ve ekonomik maliyetinin potansiyel olarak çok büyük olduğu konusunda uyarıyor.
Raporda, 2035 yılına kadar çok kilo ve obezitenin global ekonomik tesirinin yıllık dört trilyon ABD dolarını aşacağı iddiası yürütülüyor.
Hükümetleri, besinlerin etiketlenmesi ve pazarlanması konusu da dahil olmak üzere harekete geçmeye çağırıyor.
Bu, çok işlenmiş besinlerin okul kantinlerinden çıkarılması, sıhhatsiz yiyecek ve içeceklere vergi getirilmesi ve besin üreticilerinin sıhhatsiz içerikleri ve ziyanlı ikameleri sonlandırmak için eserlerinde değişiklikler yapmaya teşvik edilmesi yoluyla çocukların beslenmelerini müdafaaya yönelik yasal tedbirleri içerebilir.
Raporda ayrıyeten, siyaset oluşturma sürecinin çok işlenmiş besin sanayisinin müdahalesinden korunması davetinde bulunuluyor.
Aşırı işlenmiş besin ve içecek üreticilerinin siyaset geliştirme ve uygulama süreçlerine iştiraki yasaklanabilir ve dalın siyasi lobi faaliyetlerinin resmi olarak rapor edilmesi gerekebilir.
