Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından bir devir “insanlığa karşı suç” argümanıyla aranan Fildişi Sahili’nin eski first lady’si 76 yaşındaki Simone Gbagbo, cumartesi günü yapılacak seçimlerde devlet başkanlığı için yarışıyor.
Ülkede “Demir Leydi” olarak tanınan Gbagbo, dördüncü devir için aday olan mevcut önder Alassane Ouattara’ya karşı yarışacak en tanınmış isim olarak öne çıkıyor.
Simone Gbagbo, 2000’li yıllarda eşi Laurent Gbagbo’nun iktidarı devrinde ülke siyasetinde en tesirli figürlerden biriydi.
2010 seçimlerinde Laurent Gbagbo’nun yenilgiyi kabul etmemesi sonucu çıkan çatışmalarda yaklaşık 3 bin kişi hayatını kaybetmiş, çift 2011’de Abidjan’daki konutlarında birlikte tutuklanmıştı.
2015’te “devlete karşı suç” gerekçesiyle 20 yıl mahpus cezasına çarptırılan Simone Gbagbo, 2018’de Cumhurbaşkanı Ouattara’nın genel af kararıyla hür kaldı.
2021’de Laurent Gbagbo boşanma davası açtı; bir yıl sonra Simone Gbagbo, kendi siyasi hareketi olan “Yetenekli Kuşaklar Hareketi”ni (MGC) kurdu. Partisini “sosyal demokrat çizgide, uzlaşmayı önceleyen” bir yapı olarak tanımlıyor.
“DEMİR LEYDİ” TEKRAR İDDİALI
Reuters’a konuşan tarihçi ve siyaset analisti Arthur Banga, Gbagbo’nun seçimleri kazanmasının güç olduğunu lakin “geleceğe yatırım yaptığını” belirtti:
“Laurent Gbagbo ve Tidjane Thiam’ın adaylıkları reddedildi. Bu durumda Simone Gbagbo, seçimden sonra muhalefetin doğal lideri konumuna yükselebilir.”
Simone Gbagbo, siyasi mesleğine 1970’lerde sendika hareketi içinde başladı.
1980’lerde dönemin tek parti iktidarına karşı eşi Laurent Gbagbo ile birlikte Fildişi Halk Cephesi (FPI)’ni kurdu.
1995’te milletvekili seçilerek ulusal siyasette yerini aldı. Eşi, 2000 yılında devlet başkanı olduğunda ülkenin en güçlü siyasetçilerinden biri haline gelmişti.
ULUSAL UZLAŞMA VE EKONOMİK BAĞIMSIZLIK VAATLERİ
Gbagbo’nun seçim kampanyasının merkezinde, geçmişteki siyasi şiddet periyotlarını kapsayan bir “ulusal uzlaşma planı” yer alıyor.
Plan, tüm siyasi ve askerî tutuklular için genel af yasası çıkarılmasını ve sürgündekilerin ülkeye dönüşünü öngörüyor.
Ayrıca Fildişi Sahili’nin, euro’ya sabitlenen CFA frangı yerine bölgesel ölçekte yeni bir para ünitesine geçerek “ekonomik egemenliğini tekrar kazanması” gerektiğini savunuyor.
Gbagbo, son yıllarda darbelerle yönetilen Sahel Ülkeleri İttifakı (AES) üyeleri (Mali, Burkina Faso ve Nijer) ile “dayanışma içinde” olunması gerektiğini de belirtiyor.
Simone Gbagbo’nun kampanyası, geçtiğimiz haftalarda eşi Laurent Gbagbo’nun yakın müttefiki Charles Blé Goudé’den de dayanak aldı.
Reuters’a konuşan Banga, “Simone Gbagbo, kararlı ve pragmatik bir siyasetçi olduğunu gösterdi. 2024 seçimlerini kazanamasa da 2030 seçimleri için güçlü bir pozisyona yerleşiyor” değerlendirmesini yaptı.
