Trump, Oval Ofis’te düzenlediği basın toplantısında görüşmeye ilişkin, “Devlet Başkanı Şi ile harika bir görüşme yaptık ve TikTok mutabakatını onayladık, şu anda süreç devam ediyor. Mükemmel yatırımcılarımız var. Bu mutabakatın tamamlanmasını sabırsızlıkla bekliyoruz” dedi.
TikTok’u satın alacak şahısların ve şirketlerin Amerikalı olacağını vurgulayan Trump, kontrolün büsbütün ABD’de olacağını belirtti. Trump, mutabakatın imzalanmasına ait olarak da, “Anlaşmayı imzalamamız gerekiyor, sanırım bu bir formalite olabilir.” tabirlerini kullandı.
ANLAŞMANIN ÇERÇEVESİ
Mevcut çerçeveye nazaran ABD’de yeni bir TikTok şirketi kurulacak. Amerikalı yatırımcıların bu yapıda yaklaşık yüzde 80 paya sahip olması, Çinli ByteDance’in ise yüzde 20’nin altında bir hisseyle kalması planlanıyor.
Ayrıca ‘Project Texas’ modeli tekrar gündemde: Oracle’ın kontrolünde ABD’li kullanıcıların bilgileri ülke içinde saklanacak ve bağımsız güvenlik düzenekleriyle korunacak.
ALGORİTMA ÇIKMAZI
En hassas başlık ise TikTok’un teklif algoritması. Çin’in 2020’de yürürlüğe giren ihracat denetim kanunları, bu teknolojinin transferi yahut lisanslanması için Pekin’in resmi onayını mecburî kılıyor.
ABD’de kurulacak yeni yapının algoritmaya tam erişim mi sağlayacağı, yoksa sadece sonlu bir lisanslama ile mi çalışacağı hâlâ bilinmeyen.
ÇİN’DEN TEMKİMLİ AÇIKLAMA
Trump, Şi’nin muahedeyi onayladığını söylese de Pekin’in resmi açıklamaları daha temkinli oldu. Çinli yetkililer görüşmelerin sürdüğünü doğruladı, fakat katılaşmış bir mutabakattan bahsetmedi.
Trump, Şi ile yapılan görüşmede yalnızca TikTok’u değil, birebir vakitte Rusya-Ukrayna Savaşı’nı da ele aldıklarını belirtti. Şi’nin de savaşın sona ermesini istediğini ve bu hususta yardımcı olacağına inandığını tabir etti.
Ayrıca iki önder, ekim sonunda Güney Kore’de düzenlenecek APEC Zirvesi’nde yine görüşmek üzere anlaştı. Trump açıklamasında, “Devlet Başkanı Şi ile Güney Kore’de (ekim ayı sonunda) düzenlenecek APEC Zirvesi’nde bir ortaya gelmemiz, önümüzdeki yılın başında Çin’e gitmem ve Devlet Başkanı Şi’nin de uygun bir vakitte ABD’ye gelmesi konusunda anlaştık” sözlerini kullandı.
SÜREÇTEKİ BELİRSİZLİKLER
Biden idaresi, TikTok’un Çinli sahiplerinden ayrılmasını ya da ABD’de yasaklanmasını öngören maddeyi daha evvel imzalamıştı. Lakin uygulama için tanınan müddet uzatılarak müzakerelere vakit kazandırıldı.
Anlaşmanın geleceğini belirleyecek kritik noktalar şunlar:
- Algoritmanın ABD tarafına hangi ölçüde devredileceği
- Çin’in ihracat denetim maddeleri çerçevesinde vereceği onay
- ABD’nin ulusal güvenlik kontrol sistemlerinin kapsamı
- Ve muahedenin uzatılan takvime yetişip yetişmeyeceği
Şu anda hem Washington hem de Pekin uzlaşıya istekli görünüyor. Lakin TikTok’un ABD’de özgürce faaliyet göstermeye devam edip edemeyeceği, bu sorulara önümüzdeki haftalarda verilecek karşılıklara bağlı olacak.
