İş hayatı ve fabrikalarda robotların kullanımı her geçen gün daha da artıyor. Otomotiv ve savunma sanayi başta olmak üzere birçok dalda robotları her geçen yıl daha çok kullanmaya başlayan Türkiye, robotlaşma alanında dünyanın en büyük 14’üncü pazarı pozisyonunda bulunuyor.
Global ve yerelde şirketlerin robotlaşma süreçleri ehemmiyet kazanırken, artan iş gücü maliyetleri ve yatırımın geri dönüş müddetinin azalması nedeniyle üreticiler fabrikalarda otomasyon yatırımlarını tercih ediyor. Yakın gelecekte insansız fabrikaların daha görünür hale gelmesi iş gücünü de dönüşüme zorlaması olası görünüyor.
YENİ KUŞAĞIN TERCİH ETMEDİĞİ TEKRAR GEREKTİREN İŞLERİ ROBOTLAR YAPIYOR
ABB Türkiye Robot Kısmı Küresel Tahlil Merkezi Yöneticisi Gürsen Torum, Memleketler arası Robot Federasyonunun datalarına bakıldığında 2020 ile 2024 yıllarında global robot pazarının sürdürülebilir bir büyümeye sahne olduğunu bildirerek, Türkiye’de de buna emsal bir biçimde sürecin ilerlediğini söyledi.
Torum, şöyle devam etti:
“Türkiye’de küresel bazdaki bilgiden daha da yüksek bir oranla yükseldi. Biz otomasyona olan eğilimi kimi makro sebeplerin tetiklediğini görüyoruz. Bunlardan biri elbet ki iş gücü. Bilhassa robotlar çok farklı dallarda kullanılıyor. Otomotiv, beyaz eşya, besin, sıhhat dalı üzere farklı bölümlerde kullanılıyor. Buradaki insan kaynağı boşluğunu robot otomasyonu tekrar dolduruyor. Tıpkı vakitte tekrar gerektiren kimi zorluk yaratan işleri de yeni kuşağın tercih etmediğini görüyoruz. Bunu otomasyona geçişin makro dinamiklerinden bir tanesi olarak söyleyebilirim.”
Son devirlerde sıkça duyulan “karanlık fabrika” kavramına değinen Torum, bunun insan müdahalesi gerektirmeyen ya da asgarî insan müdahalesi ile çalışılan üretim tesisleri olduğunu ve bu kavramın da bu formda türediğini lisana getirdi.
“TÜRKİYE HER GEÇEN GÜN YÜKSELEN SÜRATLE ROBOTLAŞMAYA DEVAM EDİYOR”
Torum, otomasyon yatırımlarının geçmişte bir tercih olduğunu, yatırımcıların bunu bir itibar sorunu olarak gördüğünü lakin bugün otomasyon sistemlerinin tercih olduğundan bahsetmenin çok hakikat olmadığını, bunun bir “zorunluluk” haline geldiğini tabir etti.
Gürsen Torum, “Her geçen gün çok daha yükselen bir süratle robotlaşmaya devam ediyoruz. Münasebetiyle ben yakın gelecekte Türkiye’nin robotlaşma manasında dünyada da önder pozisyonda olacağını ümit ediyorum.” diye konuştu.
“2024 YILINDA TÜRKİYE’DE 3 BİN 551 ROBOT SATILDI”
KUKA Türkiye ve Orta Doğu Üst Yöneticisi (CEO) Fatih Güngör de Milletlerarası Robot Federasyonu raporlarını baz alarak dünyadaki gelişmeleri ve dünya pazarındaki durumu değerlendirdiklerini belirterek, “2025 nisan ayında yayınlanan rapora nazaran, 2024 yılında dünyada 542 binin üzerinde robot satışı gerçekleştiğini görüyoruz. Bu çok büyük bir sayı açıkçası. 10 sene öncesinde buradaki satış sayısının 221 bin olduğunu görüyoruz. Hasebiyle 10 sene içerisinde pazarın kabaca 2,5 kat büyüdüğünü aslında bu sayıyla görmek mümkün.” dedi.
Güngör, Çin, Almanya, ABD, Güney Kore ve Japonya’nın, bu kesimin başında yer alan ülkeler olduğunu anlatarak, şunları kaydetti:
“Türkiye’nin pozisyonu burada değerli. Türkiye aslında bakarsanız dünya yatırımlarının üzerinde yatırım yapan bir ülke. Bilhassa son devirde, Kovid-19 sonrası yapılan otomotiv yatırımları ile bir arada Türkiye pazarı dünya pazarının üzerinde büyüyen bir pazar olarak karşımıza çıkıyor. 2024 sayılarına baktığımız vakit Türkiye’de 3 bin 551 robot satıldığını görüyoruz. Bu sayıyla birlikte de Türkiye dünyanın en büyük 14’üncü pazarı pozisyonunda.”
Son periyotta yapılan teknolojik gelişmelerin ve yapay zekanın buraya entegre olmasının da öteki teknolojik gelişmelerle “karanlık fabrika” kavramını çoğaltacağına işaret eden Güngör, bunun şu an gelişme etabında olduğunu, birtakım proseslerin bugünden hazırlanması gerektiğini, Türk endüstrisinin bu ödevleri çıkarıp yatırım başlatmasının kıymetli olacağını kaydetti.
Güngör, “Globaldeki öteki oyuncularla üretim tesislerimiz rekabet etmek istiyorsa ‘evet’ robotik otomasyona geçmek bir mecburilik. Bu manada önemli bir halde Türkiye’de yatırım yapan firmalar var. Bu firmaları ‘vizyoner’ kabul edip onları izlemek lazım.” diye konuştu.
ROBOT SANAYİSİ ÜNİTE VAKİTTE KALİTELİ VE SÜRATLİ ÜRETİM İÇİN KULLANILIYOR
Altınay Teknoloji Grubu Yönetim Kurulu Lideri Hakan Altınay ise 1990’lı yıllardan bugüne robotların en değerli kullanım alanının ünite vakitte kaliteli, süratli üretim yapabilme yeteneğine sahip olan esnek sınırlarda kullanılmaya başlandığını belirtti.
Hakan Altınay, şunları kaydetti:
“Dünyada 1990’lı yıllarda yaklaşık yılda 20 bin üretilip satılırken, bugün yaklaşık 600 bin robota yakın sanayi robotu üretiliyor. O yüzden de yaklaşık 350 bine yakın hizmet robotu, 600 bine yakın da direkt sanayide kullanılan sanayi robotu üretiliyor. 1990 ve 2020’li yıllar ortasındaki bu süratli gelişimin en büyük özelliği ise sanayinin gereksinimi olan üretim alanlarında daha esnek üretim yapabilme yeteneğine sahip olmak.”
Yerlilik ve ulusallık oranına her altyapıda gereksinim olduğunu bildiren Altınay, “Savunma endüstrisinde bugün Türkiye’nin sahip olduğu başarıyı aslında görüyoruz. Robotlaşma esasen bunun bir kesimi. Türkiye birçok otonom sistem geliştiriyor.” dedi.
