İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, genel seçimlerde yine aday olma niyetini açıklayarak, tekrar başbakanlık vazifesine seçileceğine inandığını söyledi.
Netanyahu, Kanal 14 televizyonuna verdiği demeçte, gelecek seçimlerde Başbakanlık için yine aday olma niyeti ve siyasi planlarına ait soruya, “Evet, halkın da takviyesiyle kazanacağıma inanıyorum” tabirini kullandı.
İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberinde, Netanyahu’nun Kasım 2026’da yapılacak genel seçimleri haziran ayına çekmeyi planladığı sav edilmişti.
İsrail’de hükümet, başbakanın tavsiyesi üzerine meclisi feshedebiliyor ve erken seçim davetinde bulunabiliyor, lakin bu kararın cumhurbaşkanı tarafından da onaylanması gerekiyor.
NETANYAHU’NUN SON 5 YILI
Geçen iki yıl içinde, Filistin topraklarında 20 binden fazlası çocuk olmak üzere, 70 bine yakın insanın vefatına ‘doğrudan’ sebep olan ve ‘Gazze kasabı’ lakabıyla anılan Netanyahu, 2019’dan itibaren siyasette ülke idaresinden çok iktidarda kalma stratejisine odaklandı.
Beş yıl içinde İsrail, kısa aralıklarla beş genel seçim gördü; birçoklarının nedeni, Netanyahu’nun kendisine yargı dokunulmazlığı sağlayacak bir koalisyon kurma uğraşıydı. Bu süreçte, İsrail’de demokratik sistem önemli biçimde aşındı. Geriye, adeta felç olmuş bir kamu idaresi, soykırım, savaş hataları ve ortadan ikiye bölünmüş bir toplum kaldı.
Netanyahu, “Ben gidersem devlet çöker” retoriğini sistematik biçimde kullandı; münasebetiyle siyasal rekabeti ferdî bir beka problemine dönüştürdü. Bu, hem iktidar partisi Likud içinde hem de muhalefet nezdinde siyaseti tek adam eksenli bir sadakat testine çevirdi.
GÜÇLER AYRILIĞINA BİRİNCİ DARBE
2023 boyunca gündemi belirleyen ‘yargı reformu’, Netanyahu’nun yargı sürecine müdahale etme dileğinin kurumsal biçimiydi. Islahat tasarısı, hükümete Yüksek Mahkeme’nin kararlarını sınırlama ve hâkim atamalarını denetim etme yetkisi veriyordu. Bu teşebbüs, İsrail’in tarihindeki en büyük sivil protesto dalgasını doğurdu; binlerce kişi hükümete karşı sokağa çıktı.
Eleştirmenlere nazaran, ıslahat aslında ‘adalet reformu’ değil, ‘yolsuzluk davasındaki bir sanığın kendi kurtuluş planı’ydı. Netanyahu’nun geri adım atmak yerine sıkıntıyı, ‘elitler ve halk ortasındaki mücadele’ diye çerçevelemesi, İsrail’de kurumsal meşruiyet krizini derinleştirdi.
GAZZE SOYKIRIMI
7 Ekim 2023’teki Hamas saldırısı, Netanyahu idaresinin en ağır güvenlik zaafını ortaya çıkardı. İsrail istihbaratı ve ordusu, Hamas’ın aylar süren hazırlıklarını fark edememişti. Bazı görüşlere nazaran ise fark edip müdahale etmemişti. Bu da ‘güvenliğin garantörü’ imajının altını oydu. Buna karşın Netanyahu, siyasi sorumluluk almaktan kaçındı; savaşın başlangıcından itibaren suçlamaları hem orduya hem muhalefete yönlendirdi. Savaşın gidişatında da stratejik bir tutarlılık görülmedi.
Öte yandan, Gazze’de 70 bini bulan sivil kayıplar, İsrail’in memleketler arası prestijini yerle bir etti. ABD ve Batı kamuoyunda İsrail’e verilen takviyenin ahlaki temeli tartışılır hale geldi. İçeride ise rehine ailelerinin protestoları büyüdü; Netanyahu’ya karşı “rehineleri değil, iktidarını koruyor” eleştirileri yapıldı.
Bu savaşın idaresi, Netanyahu’nun güvenlik merkezli siyasetlerinin sürdürülebilir olmadığını gösterdi: daima çatışma hâli, İsrail’i stratejik olarak daha yalnız ve etik olarak utanç verici bir pozisyona itti.
“AŞIRI SAĞIN İKTİDARI”
2022 sonunda kurulan Netanyahu hükümeti, İsrail tarihinin en çok sağ kabinelerinden biri oldu. Dini Siyonist Parti ve Ben-Gvir gibi aşırıcı figürler kabineye girdi. Bu ittifak, Netanyahu’nun, ‘her şeye karşın iktidarda kalma’ stratejisinin bedeliydi. Sonuçta, hükümetin siyasetleri toplumsal barışı tehdit eder hale geldi:
– Kudüs’teki statüko adım adım değiştirildi
– Filistin yerleşimleri hızlandı
– Azınlıklara karşı sert telaffuzlar devlet lisanı haline geldi
Netanyahu, devletin merkezini aşırı sağa çekti; bu, hem laik Museviler hem de Arap yurttaşlar ortasında derin bir güvensizlik yarattı.
