NASA’nın Perseverance keşif aracı, tozlu bir ırmak yatağında bulduğu çamurtaşı kayalarının üzerinde “leopar noktaları” ve “haşhaş tohumları” olarak isimlendirilen tuhaf desenler keşfetti.
Bilim insanları, bu işaretlerin antik Mars mikroplarıyla bağlantılı kimyasal yansımalar sonucu oluşmuş mineralleri barındırabileceğini düşünüyor. NASA, bu bulguların şimdiye kadar elde edilen “en açık ömür izleri” olabileceğini açıkladı.
BİYOLOJİK İZLER OLABİLİR
NASA’ya nazaran keşfedilen kayalar, ajansın “potansiyel biyoişaret” olarak tanımladığı kriterleri karşılıyor. Bu da kayaların kesinlikle daha ayrıntılı incelenmesi gerektiği manasına geliyor.
Imperial College London’dan gezegen bilimci Prof. Sanjeev Gupta, “Daha evvel bu türlü bir şeye rastlamadık. Şayet bu kayaları Dünya’da görseydik, biyolojik süreçlerle açıklanabilirdi. Bu direkt ‘yaşam bulduk’ demek değil, lakin peşinden koşmamız gereken çok güçlü bir iz” dedi.
NASA’dan Dr. Nicola Fox ise durumu şu benzetmeyle özetledi: “Bunu, geride kalmış bir fosil üzere düşünebilirsiniz. Tahminen bir öğünün kalıntısı, tahminen de artık dışarı atılmış bir şey.”
Kayaların nitekim mikroplar tarafından üretilip üretilmediğini kesin olarak öğrenmenin tek yolu, onları Dünya’ya getirip laboratuvarlarda incelemek.
Ancak, ABD Başkanı Donald Trump’ın 2026 bütçesinde NASA’nın bilim fonlarında büyük kesintiler öngörülüyor. Bu nedenle Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile birlikte planlanan Mars’tan örnek dönüş misyonu iptal edilme riskiyle karşı karşıya. Çin’in de 2028’de fırlatmayı planladığı misal bir proje bulunuyor.
3,5 MİLYAR YAŞINDA
2021’de Mars’a iniş yapan Perseverance, o günden bu yana Jezero Krateri’ni keşfediyor. Bir vakitler göl ve ırmak sistemine konut sahipliği yapan bu bölge, ömür izleri aramak için en umut verici alanlardan biri.
Geçen yıl, kraterin içindeki “Bright Angel Formasyonu”nda bulunan kayaların yaşı 3,5 milyar yıl olarak belirlendi. Bu çamurtaşı çeşidindeki kayalarda organik unsur ile kil katmanlarının etkileşime girerek yeni mineraller oluşturduğu düşünülüyor.
Stony Brook Üniversitesi’nden Dr. Joel Hurowitz, “Elde ettiğimiz datalar, göl tabanına çöken çamur ile organik hususların kimyasal tepkiye girdiğini ve yeni minerallerin bu türlü oluştuğunu gösteriyor” dedi. Dünya’da emsal şartlar altında bu tıp süreçlerin ekseriyetle mikroplar tarafından tetiklendiği biliniyor.
BİLİM İNSANLARI SABIRSIZ
Perseverance, keşfettiği kayalardan örnekler topladı ve özel kapsüllerde sakladı. Artık bilim insanları, bu örneklerin Dünya’ya getirilmesini sabırsızlıkla bekliyor.
Prof. Gupta, “Gerçekten emin olabilmemiz için bu kayaları Dünya’da görmek ve incelemek zorundayız. Bu, geri getirilmesini en çok istediğimiz örneklerden biri” tabirlerini kullandı.
