Erakçi, bulunduğu New York’tan İran devlet televizyonuna bağlanarak snapback süreciyle ilgili Batılı yetkililerle son görüşmelerine dair bilgi verdi.
Tahran’a Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarını geri getirecek snapback süreciyle ilgili İran’ı “taviz vermeye zorlayacak bir atmosfer oluşturmaya çalışıldığını” aktaran Erakçi, “Haberlerden de takip ettiğiniz üzere, yaklaşık iki-üç ay evvel bu tartışmayı başlattılar ve snapback’i harekete geçirmek için bir alan oluşturdular. Gayeleri, snapback konusunda endişe uyandırmak, İran’dan ödünler koparmak ve hatta şantaj yapmaktı. Bu mevzuyu medyalarında ziyadesiyle abarttılar ve mevcut gerçekliğin ötesinde boyutlar kazandırdılar” diye konuştu.
BM yaptırımlarının geri getirilmesi halinde ekonomik ziyan göreceklerini kabul eden Erakçi, “Bunun gerçekleşmesi durumunda bize hiçbir ziyan yahut hasar vermeyeceğini söylemiyorum. Bilhassa ekonomik alanda, ölçüsü az da olsa bir ölçü ziyan verebilir” dedi.
Erakçi, New York’ta ve öncesinde Avrupalılarla yapılan görüşmelerde çeşitli teklifler sunduklarını anlatarak, “Bu teklifler müzakere sürecine uygun olarak güncellendi ve hepsi adil ve mantıklı bir tahlile dayanıyordu. Lakin ne yazık ki, bu tekliflerin hepsi karşı tarafça reddedildi. Kimileri bazı Avrupa ülkelerinin bakış açısıyla kabul görse de Amerikan tarafını ikna edemedi” değerlendirmesinde bulundu.
İran’ın “adil ve dengeli” bir mutabakata hazır olduğunu yineleyen Erakçi, şöyle devam etti:
“Avrupalılar İran’ın tüm nükleer malzemelerini teslim etmesini ve karşılığında snapback mühletinin yalnızca 3 yahut 6 ay uzatılmasını bekliyordu. Biz böylesine aşağılayıcı bir talebe boyun eğmedik, eğmeyeceğiz. Buna karşılık onlara yapan teklifler sunduk fakat kabul etmediler.”
Nükleer muahedenin taraflarından Çin ve Rusya’nın, snapback’in etkin hale getirilmesinin yasadışı olduğuna ve snapback sürecinin 18 Ekim’de sona ereceğini vurguladığını anlatan Erakçi, “Güvenlik Kurulu’nda bu mevzuda (İran’a BM yaptırımlarını geri getirme) bir fikir birliği yoktur ve kanaatimizce bu sistem harekete geçirilmemiştir” tabirlerini kullandı.
İngiltere, Fransa ve Almanya; ABD’nin tek taraflı çekilmesinden sonra uygulanmayan 2015’teki nükleer muahedede yer verilen ve “snapback” olarak isimlendirilen, İran’a muahedeyi ihlal ettiği gerekçesiyle BM yaptırımlarını yine getirme imkanına sahip mekanizmayı 28 Ağustos’ta işletme kararı almıştı.
“Snapback” süreci, yeni karara yol açacak son dakika bir mutabakat olmaz ya da son tarih uzatılmazsa 28 Eylül gece yarısı sona erecek ve İran’a BM yaptırımları otomatik olarak yine yürürlüğe girecek.
Son olarak dün BM Güvenlik Kurulu’nda sürecin uzatılmasını öngören karar tasarısı kabul edilmemişti.
