Fransa, son yılların en büyük toplumsal hareketlerinden birine sahne oluyor. Ülke genelinde yüz binlerce kişi, hükümetin bütçe kesintisi planlarını protesto etmek için sokaklara döküldü.
Paris’ten Lyon’a, Nantes’tan Marsilya’ya kadar birçok kentte hayat adeta durma noktasına gelirken, protestolar polisin ağır güvenlik tedbirleri ve sert müdahalesiyle karşılaştı.
Grevler ulaşımdan eğitime, eczanelerden kamu hizmetlerine kadar geniş bir alanı etkiledi. Tartışmaların merkezinde ise Fransa’nın yüksek kamu borcunu azaltmayı hedefleyen, lakin toplumun geniş kesitlerinin yansısını çeken bütçe politikaları yer alıyor.
1 MİLYON KİŞİ SOKAKTA!
Sendikaların açıklamasına nazaran yaklaşık 1 milyon kişi, İçişleri Bakanlığı verilerine göre ise 500 bin kişi sokaklara çıktı. Hükümet, hareketler için 80 bin polis görevlendirdi.
Başta başşehir Paris olmak üzere birçok kentte polis ile göstericiler ortasında çatışmalar yaşandı; başkentte kimi işyerleri ve binalar zarar gördü. İçişleri Bakanlığı, 181 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Ayrıyeten, aksiyonlarda 7 polis, 10 gösterici ve 1 gazetecinin de yaralandığı duyuruldu.
ULAŞIM FELÇ OLDU, OKULLAR KAPANDI
Grev dalgası, sadece ulaşımı değil, eğitimden sıhhate pek çok bölümü etkiledi. Öğretmenler, tren makinistleri, eczacılar ve hastane çalışanı iş bıraktı. Öğrenciler ise onlarca liseyi kapatarak saatlerce protesto hareketleri düzenledi.
Sendikalara nazaran, ülke genelinde her üç ilkokul öğretmeninden biri, Paris’te ise neredeyse her iki öğretmenden biri greve katıldı.
Protestolar nedeniyle Paris metrosunun birçok çizgisi çalışmadı, ana yollar trafiğe kapatıldı. Başkentte ve öbür kentlerde öğrenciler üniversite ve okul girişlerini barikatlarla kapattı. Öğretmenlerin üçte biri derse girmedi. Eczacılar da greve dayanak verdi; eczanelerin yüzde 98’i kapalı kaldı.
BÜTÇE TASARISI TANSİYONU KÖRÜKLEDİ
Protestolar, François Bayrou hükümetinin geçen hafta bütçe kesintileri nedeniyle parlamentoda güvenoyu kaybetmesinin akabinde geldi.
Bayrou’nun 44 milyar avroluk kesinti planı, Fransa’nın yüksek kamu borcunu azaltmayı hedefliyordu, lakin sert reaksiyonlara yol açtı. Yeni başbakan Sébastien Lecornu göreve gelse de kesintilerden büsbütün vazgeçmediğini açıkladı.
Yeni Başbakan Sébastien Lecornu, X hesabından yaptığı paylaşımda önümüzdeki günlerde sendikalarla tekrar görüşeceğini duyurdu. Lecornu, “Sendika temsilcilerinin lisana getirdiği ve şovlarda tabir edilen talepler, başlattığım istişarelerin merkezinde yer alıyor” dedi.
SENDİKALAR: ZENGİNLER DAHA ÇOK ÖDESİN
Sendikalar, kamu hizmetlerine daha fazla kaynak ayrılmasını, zenginlere daha yüksek vergiler getirilmesini ve bütçe kesintilerinin iptalini talep ediyor.
Fransa’nın en eski ve en büyük sendikalarından biri olan Genel İşçi Konfederasyonu‘nun (CGT) lideri Sophie Binet, “En güçlü formda sokakta olmalıyız. Hükümeti ve işverenleri yalnızca en zenginlere yarayan siyasetlerden vazgeçmeye zorlamalıyız” dedi.
36 yaşındaki bilişim çalışanı Cyrielle, BBC’ye yaptığı açıklamada, “Macron’un da Bayrou’nun da siyasetleri bana uygun değil. Kamu hizmetlerine ve kültüre daha çok yatırım yapılmalı. Büyük servet sahipleri biraz daha katkı sağlayabilir” sözlerini kullandı.
HÜKÜMETTEN SERT UYARI
Görevden ayrılan İçişleri Bakanı Bruno Retailleau, polise “En ufak bir taşkınlıkta bile gözaltı yapın” talimatı verdiğini belirtti.
Radikal sol parti, Boyun Eğmeyen Fransa (LFI) lideri Jean-Luc Mélenchon ise aksiyoncuları ‘disiplinli olmaya’ çağırarak, şiddetin yalnızca hükümete yarayacağını söyledi.
FRANSA BORÇ ÇIKMAZINDA
Fransa’nın kamu borcu kişi başına yaklaşık 50 bin avroya denk geliyor. Son üç başbakanın; Michel Barnier, François Bayrou ve artık de Sébastien Lecornu‘nun bütçe krizinde güç durumda kalması, ülkenin siyasi istikrarını sarsıyor.
Bir sendikacı olan Alexandre Dubois, “İstikrarlı bir hükümet isteriz ancak kim başbakan olursa olsun çalışanların çıkarları hesaba katılmalı. Kısa vadeli ekonomik performans mantığından vazgeçilmeli” dedi.
