Avustralyalı araştırmacıların yaptığı çalışmaya nazaran bayanlarda depresyonla ilişkili 16 genetik varyant bulundu. Öte yandan erkeklerde sırf sekiz varyanta tekabül ediyordu.
Nature Communications’da yeni yayınlanan ve majör depresyondaki cinsiyet farklılıkları üzerine bugüne kadar yapılmış en büyük genetik çalışma olduğu tez edilen araştırma, bayanlarda depresyonla irtibatlı 16 genetik varyantı tespit ederken erkeklerde ise sekiz genetik varyant olduğunu ortaya çıkarttı.
Avustralya’daki QIMR Berghofer Tıbbi Araştırma Enstitüsü’nün öncülüğünde yapılan araştırma, depresyonla alakalı varyantların büyük bir kısmının cinsiyetler ortasında paylaşıldığını, lakin bayanlarda “kadınlara mahsus varyantlardan kaynaklanabilecek daha yüksek bir genetik risk yükü” olduğunu gösterdi.
QIMR Berghofer’in genetik epidemiyoloji laboratuvarında kıdemli araştırmacı olan Dr. Brittany Mitchell, kadınların hayatları boyunca depresyona yakalanma mümkünlüğünün erkeklere nazaran iki kat daha fazla olduğunu zati bildiklerini belirtti.
Mitchell ekledi:
Ayrıca depresyonun bireyden bireye nazaran çok farklı göründüğünü de biliyoruz. Şimdiye kadar, depresyonun bayanları ve erkekleri neden farklı etkilediğini açıklayan, genetiğin muhtemel rolü de dahil olmak üzere dengeli bir araştırma yapılmamıştı.
Çalışmada, erkeklerin yardım arama mümkünlüğünün daha düşük olması ve bu nedenle yetersiz teşhis konulmasının yanı sıra bayanların cinsel istismara ve kişilerarası şiddete daha sık maruz kalması üzere çevresel etkenler de dahil olmak üzere etkenlerin değerlendirildiği aktarıldı.
Bu faktörlerin bir ortaya gelerek depresyonun altında yatan düzenekleri anlamak için çok taraflı bir yaklaşıma gereksinim duyulduğu belirtilirken, “bu farklılıkların altında yatan biyolojik düzeneklerin temel bileşeninin genetik farklılıklar olabileceği” öne sürüldü.
Araştırmacılar, Avustralya, Hollanda, ABD ve Birleşik Krallık’tan iki olmak üzere beş memleketler arası istatistiğin DNA’sını tahlil etti. Son örneklem büyüklüğü, majör depresyonu olan 130 bin 471 bayan ve 64 bin 805 erkek ile tanısı olmayan 159 bin 521 bayan ve 132 bin 185 erkekten oluşuyordu.
Kadınlarda depresyon ile metabolik özellikler (vücut kitle indeksi ve metabolik sendrom gibi) ortasında birebir özelliklere sahip erkeklere kıyasla daha güçlü genetik korelasyonlar buldular. Araştırmanın başındaki Dr. Jodi Thomas, bu genetik farklılıkların “depresyon yaşayan bayanların neden daha sık kilo değişimi yahut güç düzeylerinde değişiklik üzere metabolik semptomlar yaşadığını açıklayabileceğini” söyledi.
Çalışmada depresyon yaşayan bayanların sayısının erkeklerin yaklaşık iki katı kadar olduğu bulundu ve bulgularının örneklem büyüklüklerindeki farklılıktan kaynaklanmadığından emin olmak için ek tahliller yapıldı. Tahlillerinin sırf Avrupalılarla sonlu olduğunu ve bu nedenle bulguların öbür insan topluluklarında değişkenlik gösterebileceği belirtildi.
Çalışmaya dahil olmayan New South Wales Üniversitesi Klinik Tıp Fakültesi’nden Prof. Philip Mitchell, “Dünya genelinde depresyonun bayanlarda erkeklerden daha yaygın olduğu tarafındaki bulguların nedenlerine ait uzun müddettir devam eden tartışmalar var. Birçok çalışma, bayanlarda depresyon riskinin erkeklere kıyasla 2 ila 3 kat fazla olduğunu bildiriyor.” diyerek ekledi:
Küresel bir çalışma kapsamındaki bu çok enteresan yeni genetik çalışma, depresyon oranlarındaki bu farklılıkların aslında genetik faktörlerden kaynaklanabileceğine dair güçlü deliller sunuyor. Bayanlarda genomda erkeklere kıyasla daha fazla depresyon riski bölgesi olduğu ve erkeklerle bayanlar ortasında bu bölgelerde çok az örtüşme olduğu istatistiksel olarak manalı bir halde ortaya çıktı. Erkekler ve bayanlar ortasındaki depresyon oranlarındaki farklılıkların büyük ölçüde biyolojik faktörlerden kaynaklanabileceğine dair ispatları güçlendirmesinin yanı sıra, bu genetik bölgelerin kodladığı biyolojik sistemler daha güzel anlaşıldıkça, bayanlarda ve erkeklerde depresyon için farklı farmakolojik tedavilerin gelecekte mümkün olabilecek.
