AB Komitesinden üst seviye bir yetkili, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in İsrail’e karşı geçen hafta duyurduğu yaptırım teklifi ile Komitenin keseceği dayanağın ayrıntılarıyla ilgili bilgi verdi.
Yetkili, Kurulun kendi yaptırımları olarak “twinning” ismi verilen ve AB üye ülkeleri ile İsrail makamlarını kamu idaresi, mevzuat, güç ve iklim siyaseti, istatistik üzere alanlarda teknik uzmanlık paylaşımı için eşleştiren kurumsal işbirliği programlarını amaç aldığını belirtti.
Ayrıca, İsrail’in Abraham Mutabakatları çerçevesinde bölgesel entegrasyonunu destekleyen projelerin finanse edildiği “bölgesel tesis”in de askıya alınacağını duyuran yetkili, “İsrail’e yönelik 2025 yılı için tahsisat yaklaşık 6 milyon avro. Şimdi üye devletlerin onayına sunulmadı. Bu da askıya alınacak. Ayrıyeten geçmiş yıllarda başlatılan projeler için de hiçbir adım atılmayacak” dedi.
Yetkili, 2020-2024 periyodunda bu iki alanda toplam 14 milyon avro ayrıldığı, bunun 4,3 milyon avrosunun halihazırda kontrata bağlandığı, yaklaşık 9,5 milyon avronun ise şimdi mukaveleye bağlanmadığı ve bunların da dondurulacağını kaydetti.
ÖNERİLECEK YAPTIRIMLAR
Yetkili bu kapsamdaki yaptırımların AB-İsrail İştirak Muahedesi’nin yalnızca ticarete ait kısımlarını ve kısmen maksat alacağını bildirerek, bu cins mutabakatlarla özgür ticaret alanı oluşturulduğunu ve malların hür deveranının sağlandığını hatırlattı.
Yetkili, “Bugün odaklandığımız husus da bu. Kıymetli bir hususu netleştireyim. İsrail ile ticareti askıya almayı önermiyoruz. İsrail ile ticaret tercihlerini askıya almayı öneriyoruz. Bu da elbette kıymetli bir ayrımdır zira ticaret devam edecek fakat farklı şartlarda. Bu şartlar gümrük vergileri olacak” diye konuştu.
AB Komitesinin teklifinin üye ülkelerin oluşturduğu AB Kurulunda nitelikli çoğunluğu bulup bulmayacağı konusunda spekülasyon yapmayacağını belirten yetkili, teklifin kabul edilmesi halinde tesirinin İsrail’in AB’ye ihracatının yüzde 37’sinde hissedileceğini söyledi.
Yetkili, alınacak önlemlerin bildirimden 30 gün sonra yürürlüğe gireceğini, bunun standart bir uygulama olduğunu aktardı.
Yetkili, Komitenin işgal altındaki Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler ile onların şiddet içeren hareketlerinden sorumlu tuttuğu iki bakan Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich hakkında halihazırda sunulmuş bir yaptırım önerisi olduğunu hatırlatarak, “Bu bahiste da yeni bir ivme var” sözünü kullandı.
