2025 yılı Nobel Fizyoloji yahut Tıp Mükafatı, bilim insanları Mary Brunkow, Fred Ramsdell ve Shimon Sakaguchi’ye verildi.
Üçlü, “periferik bağışıklık toleransı” konusundaki keşifleriyle mükafata layık görüldü.
İsveç’in Karolinska Enstitüsü bünyesindeki Nobel Meclisi tarafından yapılan açıklamada, “Laureatlar, bağışıklık sisteminin bedenin kendi dokularına saldırmasını engelleyen temel düzenekleri ortaya çıkarmış ve bu alanda yeni tedavi yollarının önünü açmıştır” denildi.
Bu keşifler, kanser ve otoimmün hastalıklar üzere bağışıklık sistemiyle alakalı birçok hastalığın tedavisinde yeni araştırma alanlarının doğmasına yol açtı.
Kazananlar, 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 1,2 milyon dolar) para ödülünün yanı sıra, İsveç Hükümdarı tarafından takdim edilen altın madalyayı da alacak.
Nobel Tıp Mükafatı, her yıl olduğu üzere Nobel haftasının açılışını yaptı. Başka kategorilerdeki kazananlar önümüzdeki günlerde açıklanacak.
BİR ASRI AŞAN NOBEL GELENEĞİ
Alfred Nobel’in vasiyetiyle 1901 yılında başlatılan Nobel Mükafatları, bilim, edebiyat, barış ve iktisat alanlarında “insanlığa en büyük katkı” sunanlara veriliyor.
Ekonomi kısmı daha sonra İsveç Merkez Bankası’nın katkısıyla eklenmişti.
Tüm mükafatlar Stockholm’de, barış mükafatı ise Oslo’da veriliyor. Bu gelenek, Nobel’in yaşadığı periyottaki İsveç-Norveç siyasi birliğinin mirası olarak sürdürülüyor.
Nobel Tıp Mükafatı geçmişte Alexander Fleming (1945) üzere bilim beşerlerine verildi; Fleming, penisilinin keşfiyle insanlık tarihine istikamet vermişti.
Son yıllarda ise ödül, Covid-19 aşılarının geliştirilmesine temel oluşturan çalışmalara gitti.
2024’te mükafatı, Victor Ambros ve Gary Ruvkun, mikroRNA’nın çok hücreli canlıların gelişimindeki rolünü keşfettikleri için almıştı.
Geleneksel Nobel merasimi, her yıl 10 Aralık’ta, Alfred Nobel’in mevt yıldönümünde düzenleniyor.
Ödül sahipleri, İsveç ve Norveç kraliyet ailelerinin katıldığı merasimlerde onurlandırılıyor ve akşamında görkemli Nobel ziyafeti düzenleniyor.
