Evrenin farklı bölgelerinde bugüne dek binlerce ötegezegen keşfedilmiş olsa da bunların büyük kısmı Güneş gibisi tek yıldızların yörüngesinde bulunuyordu. Öteki yandan çift yıldızlı sistemler, güçlü kütle çekimi etkileşimleri ve kaotik yörünge şartları nedeniyle gezegen oluşumuna uygun olmayan, “istikrarsız” ortamlar olarak görülüyordu. Lakin memleketler arası bir bilim grubu tarafından açıklanan yeni keşif, bu yerleşik görüşü kökten sarsabilir. Araştırmacılar, Dünya büyüklüğünde üç gezegenin, yaklaşık 190 ışık yılı uzaklıktaki TOI-2267 isimli çift yıldız sisteminde yörüngede döndüğünü gözlemledi.
BU YILDIZ SİSTEMİ, GEZEGEN OLUŞUMUNA DAİR KABULLERİMİZİ DEĞİŞTİREBİLİR
Donanımhaber’de yer aldığı üzere bilim dünyasında oldukça ilgi uyandıran bu sistem, son derece sıradışı bir yapıya sahip. Zira sistemde bulunan Dünya gibisi üç gezegenin ikisi bir yıldızın, üçüncüsü ise başka yıldızın yörüngesinde dönüyor. Böylelikle birinci defa bir çift yıldız sisteminde, her iki yıldızın da kendi gezegenlerine sahip olduğu tespit edilmiş oldu. Bilim insanları bu durumun, gezegen oluşum modelleri için büsbütün yeni bir yol haritası çizdiğini söylüyor.
TOI-2267, birbirine epey yakın iki yıldızdan oluşan kompakt bir yapı sergiliyor. Bu cins sistemlerde yıldızların birbirine uyguladığı kütle çekimi, yörüngeleri kararsız hâle getirdiği için gezegenlerin uzun mühlet varlığını sürdürmesi son derece güç kabul ediliyordu. Buna karşın keşfedilen üç gezegenin, yıldızlarına yakın, kısa yörünge dönemleriyle istikrarlı halde dolandıkları görülüyor. Takım, bunun gezegen oluşumu teorilerinde yeni istisnalar ve yeni olasılıklar manasına geldiğini belirtiyor.
Çalışmanın baş muharrirlerinden Sebastián Zúñiga-Fernández, “Bu sistem, direkt müşahedeyle doğrulanmış eşsiz bir mimariye sahip. İki farklı yıldızın etrafında dönen gezegenler görmek, kainatın gezegen üretme konusunda bizden çok daha yaratıcı olduğunu gösteriyor.” tabirlerini kulandı. Çalışmanın bir öteki muharriri olan Francisco J. Pozuelos ise, “Bu sistem tam bir tabiat laboratuvarı. Bu türlü bir ortamda gezegenlerin nasıl doğduğunu ve hayatta kaldığını anlamak, önümüzdeki yıllarda çok şey değiştirebilir,” diyerek bu buluşun kıymetini vurguladı.
Keşif, NASA’nın TESS teleskobundan elde edilen dataların, Avrupa ve Amerika’daki birçok yer tabanlı gözlemevi tarafından doğrulanmasıyla katılık kazandı. Bilim beşerlerine nazaran bu sistem, artık James Webb Uzay Teleskobu ve yakında devreye girecek yeni kuşak dev teleskoplar için öncelikli amaçlardan biri olacak. Araştırmacılar, bir sonraki kademede bu gezegenlerin kütlelerini, yoğunluklarını ve atmosferik özelliklerini incelemeyi planlıyor.
