Ulusal basındaki haberlere nazaran, Nexperia, Çin ünitesinin müşterilerine bilgi notu gönderdi.
Şirketin Avrupa’daki merkezinin Çin’deki çalışanların sistem bilgisayarlarına erişimini kestiği ve maaş ödemelerini durdurduğu belirtilen notta, Çin ünitesinin, karar nedeniyle derin şaşkınlık ve hayal kırıklığı duyduğu aktarıldı. Bilgi notunda, ünitenin bir müddettir “acımasız” bir baskı altında bulunduğu ve mevcut idarenin şirketin Çin pazarını terk etme hazırlığında olduğunun anlaşıldığı kaydedildi.
Öte yandan, Nexperia’nın Çin ünitesinin, ülkedeki müşterilere hizmeti sürdürebilmek için kurtarma önlemleri aldığı ve bu hedefle mahallî tedarik zinciri oluşturduğu vurgulandı.
Hollanda hükümeti şirkete el koymuştu
Hollanda hükümeti, Çinli Wingtech Technology şirketinin 2019’da çoğunluk payını satın alarak hakim ortağı olduğu Nexperia’ya bu ayın başında el koyarak şirketin faaliyetlerini denetim altını almıştı.
Şirketin Çinli Üst Yöneticisi (CEO) Cang Şüecıng misyondan alınırken hükümet tarafından idareye el koyma münasebeti olarak, “ciddi idare sıkıntıları ve bunlara ait acil işaretler” gösterilmişti.
Hükümetten yapılan açıklamada, “Bu işaretler, Hollanda ve Avrupa topraklarında kritik teknolojilere yönelik bilgi birikimi ve üretim kapasitesinin sürekliliğini tehdit eder nitelikteydi. Bu kabiliyetlerin kaybedilmesi, Hollanda ve Avrupa’nın ekonomik güvenliği açısından risk oluşturabilirdi. Bu karar, Nexperia tarafından üretilen malların, acil bir durumda kullanılamaz hale gelmesini önlemeyi amaçlıyor.” sözleri kullanılmıştı.
Nexperia’nın eski CEO’su Frans Scheper, Hollanda hükümetinin, şirketin Avrupa’daki çip üretimini Çin’e taşıyacağı kaygısı ile kıtadaki operasyonlara el koyma yoluna gittiği yorumunu yapmıştı.
Hollanda’nın adımı, ABD’nin ihracat denetimi düzenlemesinin akabinde geldi
Hollanda hükümetinin adımı, ABD’nin ihracat denetimi uygulanan “Varlık Listesi”ndeki şirketlerin “yüzde 50 ortak olduğu” iştirakleri de denetim kapsamına alma kararının akabinde geldi.
Wingtech, Aralık 2024’te Washington idaresi tarafından Varlık Listesi’ne almıştı.
Hollanda hükümeti, kuralın yürürlüğe girdiği 30 Eylül’den bir gün sonra şirkete süreksiz denetim önlemleri uygulayacağını bildirmiş, akabinde şirket idareye büsbütün el koymuştu.
Hollanda menşeli şirket, Tesla ve Apple üzere elektrikli araçlar ve tüketici elektroniği alanındaki büyük şirketlerin kilit tedarikçilerinden biri olarak biliniyor.
ÇİP VE YAZILIM GERİLİMİ
ABD’nin eski Başkanı Joe Biden’ın liderliğindeki hükümet, ulusal güvenliği tehdit edebilecek kilit teknolojilerin transferini önlemeyi, Çin ile rekabet stratejisinin merkezine koymuştu.
Biden’ın onayıyla 10 Ağustos 2022’de yürürlüğe giren Çip ve Bilim Yasası, Çinli üreticilerin ileri çip teknolojilerine erişimine getirdiği kısıtlamalarla Washington’ın, Çin’in bu daldaki teknolojik kabiliyetine set çekme niyetini ortaya koymuştu.
ABD Ticaret Bakanlığına bağlı Sanayi ve Güvenlik Ofisi (BIS), 7 Ekim 2022’de ortalarında Çin’in büyük hafıza çipi üreticisi Yangzte Memory Technologies ve değerli yarı iletken donanım üreticisi Naura Technology Group’un bulunduğu 31 şirket ve kurumun İhracat Denetim Listesi’ne alındığını bildirmişti.
Öte yandan Biden, ihracat kısıtlamalarına ek olarak, 10 Ağustos 2023’te Çip ve Bilim Maddesi’nin kabulünün yıl dönümünde imzaladığı Başkanlık kararnamesiyle, yarı iletkenler ve mikro-elektronik, kuantum bilgi teknolojileri ile yapay zeka sistemlerinin olduğu üç kritik teknoloji alanında Amerikan şirketlerinin Çin’de teşebbüs sermayesi ve pay paydaşlığı yatırımları yapmasına kısıtlama getirmişti.
Biden idaresi, son olarak 2 Aralık 2024’te 24 cins çip üretim donanımı ile yarı iletkenlerin geliştirilmesinde kullanılan 3 kategorideki yazılıma Çin’e ihracat kısıtlaması getirildiğini bildirmişti.
Biden’ın akabinde bu yılın başında yine iktidara gelen Trump idaresi, evvelki idarenin Çin’e yönelik çip kısıtlamalarını korumuş, öteki taraftan yapay zeka çiplerinin ihracatına denetim getirmiş, çip dizaynında kullanılan yazılımların Çin’e satışını durdurmuştu.
