Suriye’de terör örgütü PKK temaslı Suriye Demokratik Güçleri ile ordunun entegrasyonu konusunda değerli gelişmeler yaşanıyor. Dün SDG’den bir küme Şam’a giderek Savunma ve İçişleri Bakanlığı yetkilileri ile görüştü. Geçtiğimiz hafta Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile SDG lideri Abdi arasında kritik bir buluşma gerçekleşirken, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani da 5 gün içinde 2 sefer Türkiye’ye geldi.
SDG Genel Kumandanı Mazlum Abdi, SDG’nin Suriye ordusunun güçlü bir modülü olacağını söyledi; Ahmed Şara idaresine yakın Suriye TV ise, “SDG 3 tümen halinde orduya katılacak” dedi. Pekala bu gelişmeler neye işaret ediyor? Türkiye’nin bölge vizyonuna uygun mu? Cumhuriyet’e konuşan Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu, “Suriye’de Amerika üzere belirleyici bir faktör var. Türkiye de belirli şartlar altında esneyebilir” değerlendirmesini yaptı.
Suriye siyasetinde ana gündem hususlarından biri SDG’nin orduya entegrasyonu. 10 Mart mutabakatıyla ortaya çıkan, Türkiye’nin de yakından takip ettiği süreçte geçtiğimiz hafta Suriye süreksiz Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile SDG Genel Kumandanı Mazlum Abdi bir ortaya geldi. Abdi, “SDG, tecrübesi ve özellikleriyle yeni Suriye ordusuna katılacak” dedi. Suriye idaresine yakın Suriye Televizyonu ise SDG’nin ülkenin kuzey ve doğusundaki güvenlik güçleri ve mahallî liderlik makamlarını koruyacağını, üç tümen halinde orduya katılacağını, asayiş güçlerinin de İçişleri’ne entegre olacağını bildirdi. Dün, tüm bu sıkıntıları görüşmek üzere SDG’den bir heyet Şam’a gitti.
‘ESNEKLİK GÖSTERİLEBİLİR’
Esad rejiminin yıkılmasından sonra ülkenin geleceğinde SDG kilit bir sorun olarak görülürken, Türkiye, PKK’nin ögesi olarak gördüğü kümenin bir bütün halinde orduya entegre olmasına karşı çıktı. Türkiye’nin söylemi, SDG’den dileyenlerin, dağınık bir halde orduya katılabileceği halinde oldu. Pekala Suriye Televizyonu’nun aktardığı üzere, SDG üç tümen halinde orduya katılırsa bu, Türkiye’yi ne kadar rahatsız eder?
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yasin Atlıoğlu, söz konusu haberin ‘nabız yoklama’ hedefiyle ortaya konmuş olabileceğini belirtirken, “Fakat bu coğrafyada Amerika üzere bir faktör olduğunu unutmamamız lazım. Yıl sonuna kadar Suriye ile İsrail ortasında bir güvenlik muahedesi imzalanması bekleniyor. Bu muahedenin ortaya çıktığı sıralarda SDG ile Şam ortasında süreksiz de olsa bir uzlaşı sağlanıp, birleşme konusunda birtakım küçük adımlar atılırsa bu, Trump için çok şad edici olur. Türkiye de bu noktada çok sert davranmayabilir, esneyebilir” dedi.
İktidarın Türk kamuoyunu buna hazırlayabileceğini belirten Atlıoğlu, “Medyada ‘İstikrarlı bir Suriye olacak, Türkiye’nin güvenliğine tehdit olmayacak’ biçiminde bir telaffuz oluşturulabilir” kelamlarını kullandı. Atlıoğlu bunun karşılığında Türkiye’nin, Suriye’ye yapılacak çeşitli yatırımlarda değerli bir hisseye sahip olabileceğini kaydetti.
‘SURİYE ORDUSU’ SORGUSU
Yasin Atlıoğlu öte yandan, Esad düştükten sonra ‘Suriye ordusu’ kavramının sorgulanması gereken bir kavram olduğunu kaydederek, “Geçtiğimiz aylarda Şam’a gittiğimde yolda disiplinsiz askerler gördüm. Kimi spor ayakkabı, kimi sandalet giyiyordu. Şara’nın 20-25 bin kişilik HTŞ ana takımının dışında birçok farklı küme da var. Bunları ordunun bir modülü haline getirdiler lakin bu kümeler nasıl eğitilecek ve disiplin altına alınacaklar? Alevi ve Dürzi bölgelerinde çok disiplinsiz davrandıklarını gördük. Hükümet dedi ki: ‘Biz onları denetim edemedik’. Siviller öldürüldü. Bu türlü bir yapının içine sayısı 60 bin ila 100 bin olduğu söz edilen SDG nasıl dahil olacak? Çatışma riskleri oluşur” değerlendirmesini yaptı.
‘ÇOK FAZLA AKTÖR VAR’
Peki Suriye nasıl şekillenecek? Mazlum Abdi’nin açıklamalarında adem-i merkeziyetçilik konusunda net bir görüş birliğine varılmadığı bildirileri da var. Doç. Dr. Atlıoğlu bu konuda, “Muhtemelen Türkiye Şara idaresine baskı yapıyor, ‘Daha dirençli olun’ diyor. Lakin doğal olayları yalnızca Türkiye’nin baskısı yönlendirmiyor. Türkiye var, öbür tarafta Amerika, Trump çok sert bir biçimde bölgeyi zati biçimlendirmeye çalışıyor. Öteki taraftan, eski düşman da olsa Ruslarla bağlantı kuruluyor. Suriye’nin kalkınmasını, ayağa kalkmasını sağlayacak Suudi Arabistan üzere, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar üzere Arap ülkeleri var. Bunların ortasında bir istikrar de sağlanması gerekiyor. Ancak bu süreç sene sonuna kadar nereye sarfiyat şu anda iddia etmek güç. Şara kendine nazaran en doğrusunu yapmaya çalışacaktır” dedi.
