ABD Yüksek Mahkemesi (Supreme Court), Halkbank’ın hakkındaki dolandırıcılık, kara para aklama ve komplo suçlamalarından muaf tutulma talebini bir kere daha reddetti.
Bu kararla birlikte, bankaya yönelik ceza davasının ABD’de görülmesinin önü tekrar açılmış oldu.
Yüksek Mahkeme, Halkbank’ın alt mahkeme kararına yaptığı itirazı reddederek, Manhattan’daki federal savcılık tarafından 2019’da açılan davanın devam etmesine onay verdi.
Mahkeme daha evvel, 2023 yılında da benzeri bir temyiz başvurusunu değerlendirip bankanın “egemen dokunulmazlık” savunmasını reddetmişti.
Bu defa de Halkbank’ın “common law (teamül hukuku) kapsamında dokunulmazlık” argümanı geçerli bulunmadı.
HALKBANK SUÇLAMALARI REDDEDİYOR
ABD federal savcıları, Halkbank’ı İran’a yönelik yaptırımları delmek için para transfer sistemleri ve paravan şirketler kullanmakla suçluyor.
Savcılara nazaran banka, İran, Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden yürütülen karmaşık bir ağla, yaklaşık 20 milyar dolarlık kısıtlı fonu gizlice transfer etti.
İddianamede, Halkbank’ın İran’ın petrol gelirlerini altın ve nakit paraya çevirerek İran lehine kullandığı, ayrıyeten bu süreçleri yasallaştırmak için geçersiz besin sevkiyatları düzenlediği belirtiliyor.
Banka ise tüm suçlamaları reddediyor.
“EGEMEN DOKUNULMAZLIK” SAVUNMASI SONUÇSUZ KALDI
Halkbank, ABD mahkemelerinde yargılanamayacağını, zira bir Türk devlet kuruluşu olarak yabancı devlet dokunulmazlığı yasası (Foreign Sovereign Immunities Act) kapsamına girdiğini savunmuştu.
Ancak 2023’te Yüksek Mahkeme, bu savunmayı reddederek davayı alt mahkemeye geri göndermiş, teamül hukukuna (common law) nazaran dokunulmazlık olup olmadığının yine değerlendirilmesini istemişti.
Alt mahkeme geçen yıl bu savunmayı da geçersiz saymıştı.
ANKARA-WASHİNGTON SINIRINDA GERİLİM
Dava, uzun müddettir ABD-Türkiye bağlantılarında bir tansiyon noktası olarak görülüyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha evvel Halkbank davasını “hukuksuz ve yakışıksız bir adım” olarak nitelendirmişti.
ABD Adalet Bakanlığı ise 6 Ağustos’ta Yüksek Mahkeme’ye sunduğu görüşte, “Teamül hukuku unsurları, yabancı devlet şirketlerini ceza davalarından korumaz” sözünü kullandı.
HALKBANK DAVASI NE MANAYA GELİYOR?
Karar, Halkbank’ın yargı bağışıklığına dayalı tüm savunma yollarını tükettiği manasına geliyor.
Bu gelişmeyle birlikte Manhattan’daki federal savcılar, bankaya yönelik ceza davasını yürütmeye devam edecek.
Davada hatalı bulunması hâlinde Halkbank, ağır para cezaları ve memleketler arası finansal kısıtlamalarla karşı karşıya kalabilir.
