İspanya, ABD’ye ilişkin uçak ve gemilerin Rota ve Morón üslerini kullanarak İsrail’e silah ve mühimmat taşımasını yasakladı.
İspanya’daki Rota (Cádiz) ve Morón de la Frontera (Sevilla) üslerinde ABD’nin hareketlerini denetleyen Ortak Komite kaynakları, üslerin büsbütün İspanya’nın egemenliğinde olduğunu hatırlattı:
“Rota ve Morón bir geçiş kapısı değil. Buradaki tüm faaliyetler İspanyol makamlarının müsaadesine tabidir.”
Kaynaklar, yasağın uygulanmasına karşın dolaylı yolların kullanılabileceğini kabul etti. Örneğin, ABD’nin Almanya ya da İtalya’ya yaptığı bir uçuş, planlama sırasında İsrail’i gaye göstermese bile oradan İsrail’e devam edebiliyor.
Ayrıca, İspanya ABD’ye ilişkin uçak ve gemilerin taşıdığı yükü fiilen denetlemiyor. Bu noktada iki ülke ortasındaki itimat münasebetine dikkat çekilerek, mümkün bir gizlemenin ittifaka ziyan vereceği vurgulanıyor.
F-35’LER İSPANYA’YI PAS GEÇTİ
ABD’nin İsrail’e yaptığı silah sevkiyatının büyüklüğü gözlerden kaçmıyor. Mart ve nisan aylarında teslim edilen altı adet F-35 savaş uçağı, İspanya üzerini kullanmadı.
Uçaklar, Azor Adaları üzerinden geçerek Cebelitarık Boğazı’nı aştı ve İsrail’e ulaştı.
ANLAŞMALAR NE DİYOR?
1988’de imzalanıp tekraren güncellenen savunma muahedesi, ABD uçaklarının İspanya’ya girişine müsaade veriyor. Lakin “tartışmalı yük” taşıyan uçuşlar için özel müsaade gerekiyor.
2011’de çıkarılan prosedürler daha da sıkı: Uçuşların kalkış noktası, varış noktası, vazifesi ve taşıdığı yükün cinsi detaylı halde bildirilmeli. Gemiler için de misal kurallar geçerli.
ABD Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Pedro Sánchez’in Netanyahu hükümetine baskı maksadıyla açıkladığı dokuz tedbir ortasında yer alan bu kısıtlamalardan rahatsız olduklarını bildirdi.
Washington, tedbirlerin “ABD’nin askeri operasyonlarını potansiyel olarak sınırlayabileceğini” savundu.
GEÇMİŞTEKİ TARTIŞMALI İZİNLER
İspanya, ABD’nin taleplerine geçmişte farklı haller da sergilemişti.
2002’de, Afganistan’dan Guantánamo’ya götürülen mahkûmları taşıyan ABD uçaklarının İspanya üslerini kullanmasına devrin hükümeti zımnî bir kararla müsaade vermişti.
Bu olay yıllar sonra basına yansımış ve büyük tartışma yaratmıştı.
