İngiltere’de İşçi Partisi iktidarıyla birlikte, Tony Blair periyodunun en tesirli isimlerinden Jonathan Powell’ın yine sahneye çıkması hem övgü hem de tartışma yaratıyor. Powell, Kasım 2024’te Başbakan Keir Starmer tarafından Ulusal Güvenlik Danışmanı (NSA) olarak atandı.
1997-2007 yılları ortasında Başbakan Blair’in Özel Kalem Müdürü olarak görev yapan Powell, bilhassa Kuzey İrlanda’daki 1998 İyi Cuma Muahedesi’nin mimarlarından biri olarak tanınıyor.
Diplomatik kabiliyetiyle birçok hükümetin inancını kazanmış olan Powell, son olarak Kasım 2024’te İngiltere’nin en kritik rollerinden biri olan Ulusal Güvenlik Danışmanlığına getirildi.
Ancak bu atama, siyasi kimliği nedeniyle muhalefetin sert reaksiyonunu çekti. Daha evvel bu vazife sadece meslek diplomatlardan seçilirken, Powell üzere siyasi geçmişi olan bir figürün atanması “partizanlık” tenkitlerine yol açtı.
GÖLGE DİPLOMASİ TARTIŞMASI
Muhalif vekiller, Powell’ın bilhassa Eylül 2024’te İngiltere’nin Chagos Adaları’nın egemenliğini Mauritius’a devrettiği mutabakatta tesirli rol oynamasını amaç alıyor.
ABD’nin Diego Garcia’daki zımnî askeri üssünün bulunduğu bu stratejik bölgede yapılan bu “tartışmalı teslim” parlamentoya danışılmadan yürütüldü.
Muhalefet, Powell’ın dış siyaset yürüten lakin Parlamento’ya hesap vermeyen bir danışman olmasını eleştiriyor. Gölge Bakan Alex Burghart, “Chagos teslimi üzere bir mevzuda Parlamento’nun soru soramayacağı bir danışmanlık modeli kabul edilemez” dedi.
ÇATIŞMALARIN TAHLİLİNDE YER ALDI
Powell, sırf Kuzey İrlanda’da değil; İspanya’daki ETA, Kolombiya’daki FARC, Mozambik’teki iç savaş üzere çok sayıda çatışmanın tahlilinde etkin rol aldı.
2011’de kurduğu “Inter Mediate” isimli vakıf aracılığıyla bu diplomatik deneyimleri dünya genelinde çatışma tahlili için kullandı.
Al Majalla’nin haberine nazaran, bu vakıf, Suriye’de Beşar Esad rejiminin çöküşünden evvel muhalif kümelerle yürütülen görüşmelerde, terör örgütü PKK ile yapılan art kapı diplomasisinde ve hatta Libya’daki geçiş devrinde kritik rol oynadı.
POWELL ALANDA NERELERDE?
Powell’ın resmi vazifesine başlamadan evvel PKK ile temas kurduğu, Suriye lideri Ahmed el-Şara ile 2021 yılında görüştüğü belirtiliyor. Hatta “Inter Mediate”in Şam’da başkanlık sarayının içinde ofisi olduğu bile öne sürüldü.
Son aylarda ise Powell; Ukrayna-Rusya barış görüşmeleri, Filistin devletinin tanınması öncesi milletvekillerine brifing, Bangladeş başkanıyla görüşmeler üzere değerli süreçlerde etkin rol aldı.
İsrail-Filistin barış doruğu iptal edilse de, bu sürecin perde gerisinde en etkin isimlerden biri olduğu kaydediliyor.
“DIŞİŞLERİ BAKANINDAN DAHA GÜÇLÜ”
Bir Türk yetkiliye nazaran, Powell’ın Ortadoğu’daki etkisi İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy’den bile fazla:
“Jonathan Powell, çok hassas belgeleri yürütmede kilit bir rol oynadı. Ortadoğu’da adeta İngiltere’nin gerçek dışişleri bakanı gibi davranıyor.”
İŞÇİ PARTİSİ’NDE “GÜÇ TOPLAMA” ENDİŞESİ
İktidar partisi içinde de Powell ve eski yardımcısı olan Siyaset Teslim Yöneticisi Liz Lloyd’un artan tesiri, “güç tekelleşmesi” tezlerine neden oldu.
Parti içinde birtakım vekiller bu durumu bir “Powell darbesi” olarak yorumluyor.
Habere nazaran, Powell, şu an hem hükümetin dış güvenlik stratejisini yönlendiriyor hem de birçok çatışma bölgesinde sessiz ve tesirli bir diplomasi yürütüyor.
